Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương, những kết quả đạt được tại APEC 2017

Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương - TPP với đầy đủ 12 thành viên, và sau khi Mỹ rút khỏi đã được tạm gọi là TPP -11. Nhằm duy trì những thành quả đàm phán trong mấy năm vừa qua, ngay cả trong bối cảnh Hoa Kỳ rút khỏi thỏa thuân là một trong các kỳ vọng đầy thách thức trong kỳ APEC 2017 được tổ chức tại Đà Nẵng, Việt Nam.

Trải qua quá trình đàm phán căng thẳng, từng bị đe dọa sụp đổ và đạt thỏa thuận vào phút chót, Phiên họp đàm phán về TPP-11 là một thành công của các nước thành viên TPP nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người dân, tăng cường phát triển thương mại và hợp tác khu vực, thực hiện hội nhập mở cửa hiệu quả hơn. Phiên đàm phán cấp Bộ trưởng kinh tế do Việt Nam nỗ lực tổ chức đã được sự đồng thuận rất cao từ các bộ trưởng với việc đổi tên thành Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP - Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership).

So với 8.000 trang tài liệu của thỏa thuận TPP, CPTPP có 20 điều khoản “đóng băng”, đây là một giải pháp có tính sáng tạo và kỹ thuật cao nhằm tạm hoãn hay treo một số điều khoản của thoả thuận, nhằm tạo điều kiên cho các nước vào lúc này để có thể tiếp tục triển khai khi bối cảnh đã có thay đổi với việc mất đi một đối tác quan trọng là Hoa Kỳ, đối tác chiếm tới 60% tổng GDP. Với sáng kiến này, CPTPP mới chỉ cần ít nhất 6 quốc gia thành viên phê chuẩn và sau 60 ngày sẽ có hiệu lực.

Những kết quả mới của TPP – 11 vừa qua tại Đà Nẵng đã cho thấy sự quyết tâm và nỗ lực của 11 nước thành viên, đặc biệt là nước chủ nhà Việt Nam và Nhật Bản – trên cương vị đồng chủ tịch với Việt Nam tại vòng đàm phán cấp bộ trưởng về TPP tại APEC 2017, thành viên tiên phong đã đưa ra gói thỏa thuận cuối cùng để các bộ trưởng có thể bàn thảo thống nhất một thoả thuận nguyên tắc cho TPP -11 và cũng đã nỗ lực đến những phút chót để 11 nước đạt được đồng thuận cho CPTPP.

TPP “phiên bản mới” được đánh giá là một thành công đối với các quốc gia thành viên hiệp định nói riêng và cộng đồng ủng hộ tự do hóa thương mại nói chung. Kết quả này sẽ trở thành cánh tay đắc lực để họ có cơ sở chống lại chủ trương bảo hộ, nhất là trong bối cảnh Hoa Kỳ, đối tác lớn nhất và có tính trụ cột của TPP 12 đã rút lui khỏi thỏa thuận. Có thể nói, đây thành tựu mang tính đột phá trong kỳ APEC năm nay.

Các Bộ trưởng tiếp tục giao các Trưởng đoàn đàm phán để xử lý các vấn đề kỹ thuật còn chưa đạt được sự đồng thuận cũng như tiến hành rà soát pháp lý để chuẩn bị cho việc tiến hành ký kết Hiệp định.

Phạm Hồng Hạnh